Facebook
Twitter
Google+
YouTube

Odpowiedź w sprawie nadzoru nad czynnościami syndyków i sędziów komisarzy w postępowaniach upadłościowych

Interpelacja w sprawie nadzoru nad czynnościami syndyków i sędziów komisarzy w postępowaniach upadłościowych

Odpowiedź

Szanowna Pani Marszałek! W odpowiedzi na interpelację pana Marcina Witko, posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, z dnia 14 czerwca 2012 r., w sprawie nadzoru nad czynnościami syndyków i sędziów komisarzy w postępowaniach upadłościowych przedsiębiorstw z udziałem kapitału Skarbu Państwa, uprzejmie przedstawiam, co następuje.

1. Nie jest możliwe udzielenie pełnej odpowiedzi na pytanie dotyczące nieprawidłowości w postępowaniach upadłościowych przedsiębiorstw z udziałem kapitału Skarbu Państwa, stwierdzonych w wyniku nadzoru sprawowanego przez ministra sprawiedliwości w okresie ostatnich 10 lat. Struktura właścicielska upadłego dłużnika nie podlegała bowiem ocenie w trakcie rozpoznawania skarg dotyczących postępowań upadłościowych. Z tego względu nie jest możliwe ustalenie, ile skarg w latach 2002–2011 dotyczyło postępowań upadłościowych przedsiębiorstw z udziałem kapitału Skarbu Państwa, a tym samym, w ilu z tych postępowań stwierdzone zostały nieprawidłowości przez służbę nadzoru ministra sprawiedliwości.
Możliwe jest natomiast przedstawienie ogólnych informacji, bez różnicowania na strukturę własnościową upadłego dłużnika, przy czym akta spraw skargowych z roku 2006 i lat wcześniejszych są już niedostępne, albowiem upłynęły terminy ich przechowywania.
W latach 2007–2011 do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęło 551 spraw, których przedmiotem były działania syndyków masy upadłości lub czynności sędziów komisarzy. 368 skarg załatwionych zostało we własnym zakresie, a 183 przekazano do załatwienia prezesom właściwych sądów. Spośród 368 skarg załatwionych przez Ministerstwo Sprawiedliwości we własnym zakresie za zasadne uznane zostało 6 skarg.
Należy zaznaczyć, że w toku rozpoznawania skarg mogły być kontrolowane tylko czynności nieobjęte sferą niezawisłości sędziowskiej.

2. Z informacji uzyskanych od zastępców rzeczników dyscyplinarnych wynika, że w związku z zarzutami dotyczącymi nadzoru nad czynnościami syndyków w postępowaniach upadłościowych przedsiębiorstw państwowych lub spółek z udziałem Skarbu Państwa wobec sędziów komisarzy toczyły się postępowania dyscyplinarne w następujących latach:

— w 2002 r. – 2 postępowania,
— w 2005 r. – 1 postępowanie,
— w 2007 r. – 2 postępowania,
— w 2009 r. – 1 postępowanie.

Wszystkie powyższe postępowania zakończyły się prawomocnymi postanowieniami w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub – o ile czynności wyjaśniające toczyły się z inicjatywy zastępców rzecznika – stanowiskami w przedmiocie braku podstaw do podjęcia czynności dyscyplinarnych. W żadnej sprawie nie doszło do złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej.
W zakresie pytania o postępowania dyscyplinarne syndyków wyjaśniam, że przepisy ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka, Dz. U. Nr 123, poz. 850, ze zm. (podobnie jak poprzednio obowiązujące rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1998 r. w sprawie szczególnych kwalifikacji oraz warunków wymaganych od kandydatów na syndyków upadłości, Dz. U. Nr 55, poz. 359), nie przewidują postępowania dyscyplinarnego syndyków. Natomiast w przypadku nienależytego pełnienia obowiązków syndyk może zostać upomniany przez sędziego komisarza, ukarany grzywną lub odwołany przez sąd upadłościowy (art. 169a–170 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, ze zm.).
Z kolei ustawa o licencji syndyka przewiduje sytuacje, w których minister sprawiedliwości może cofnąć licencję syndyka lub zawiesić prawa wynikające z licencji. Do cofnięcia licencji obligatoryjnie dochodzi w przypadku utraty przez syndyka obywatelstwa wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, utraty pełnej zdolności do czynności prawnych, wpisania do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego, dwukrotnego odwołania prawomocnym postanowieniem z powodu nienależytego pełnienia obowiązków, dopuszczenia się rażącego naruszenia obowiązków syndyka, nadzorcy sądowego lub zarządcy, gdy zostało to ujawnione po zakończeniu pełnienia przez nią funkcji w danym postępowaniu, skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, a także gdy osoba posiadająca licencję sama wystąpiła z takim wnioskiem. Ponadto minister sprawiedliwości może cofnąć licencję syndyka, w przypadku gdy osoba posiadająca licencję syndyka została skazana prawomocnym wyrokiem za nieumyślne przestępstwo lub nieumyślne przestępstwo skarbowe (art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o licencji syndyka). Zawieszenie praw wynikających z licencji następuje, gdy prowadzone jest postępowanie o częściowe lub całkowite ubezwłasnowolnienie osoby posiadającej licencję syndyka i ustanowiono dla niej doradcę tymczasowego oraz gdy przeciwko osobie posiadającej licencję prowadzone jest postępowanie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Fakultatywnie zawieszenie praw wynikających z licencji może mieć miejsce w przypadku, gdy przeciwko osobie posiadającej licencję prowadzone jest postępowanie o nieumyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub nieumyślne przestępstwo skarbowe (art. 20 ust. 1 i 2 ustawy o licencji syndyka).
Od dnia wejścia w życie ustawy o licencji syndyka toczyły się następujące postępowania w przedmiocie cofnięcia licencji syndyka (bez względu na osobę upadłego dłużnika, gdyż przesłanki cofnięcia licencji są niezależne od struktury właścicielskiej upadłego dłużnika):

— na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy (dopuszczenie się rażącego naruszenia obowiązków syndyka, nadzorcy sądowego lub zarządcy, a zostało to ujawnione po zakończeniu pełnienia przez nią funkcji w danym postępowaniu) toczyło się jedno postępowanie, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającym skargę na postanowienie ministra sprawiedliwości odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia licencji syndyka; ponadto toczy się jedno postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie ze skargi wniesionej na postanowienie ministra sprawiedliwości odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia licencji syndyka;
— na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy (skazanie prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe) toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie ze skargi wniesionej na postanowienie ministra sprawiedliwości odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia licencji syndyka.
Natomiast w przedmiocie zawieszenia praw wynikających z licencji na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy (prowadzenie przeciwko syndykowi postępowania o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe) toczą się dwa postępowania administracyjne.
Niezależnie od powyższych wyjaśnień uznaję za niezbędne odniesienie się do prezentowanej w interpelacji przez pana posła Marcina Witkę oceny działań syndyków upadłości oraz nadzoru sprawowanego nad nimi przez sędziów komisarzy. Od dnia 10 października 2007 r. obowiązuje ustawa o licencji syndyka, która stawia wysokie wymagania wobec kandydatów na funkcję syndyka. Osoby zamierzające pełnić funkcję syndyka w postępowaniu upadłościowym zobowiązane są do zdania egzaminu przed komisją powoływaną przez ministra sprawiedliwości, a także wykazać się doświadczeniem w zarządzaniu majątkiem upadłego, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Ponadto niezbędnymi warunkami uzyskania licencji jest nieposzlakowana opinia, niekaralność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe oraz niefigurowanie w rejestrze dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego. Nie można zgodzić się z ogólnymi stwierdzeniami zawartymi w interpelacji, że syndycy prowadzą postępowania jedynie w celu osiągnięcia własnych korzyści, ze szkodą dla upadłych przedsiębiorstw. Oczywiste jest, że syndycy za wykonaną pracę oczekują wynagrodzenia, do którego prawo daje im przepis art. 162 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Zaznaczam, że wynagrodzenie to jest przyznawane postanowieniem sądu, a nie sędziego komisarza, na które przysługuje zażalenie, a jego wysokość uzależniona jest, poza wysokością funduszy masy upadłości, od stopnia zaspokojenia wierzycieli, nakładu pracy, kosztów zatrudnienia innych osób w związku z czynnościami syndyka oraz czasu trwania postępowania (art. 165 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego).
Nie jest również uprawnione twierdzenie, że sędziowie komisarze akceptują prawie każdą czynność syndyków, niekiedy nie czytając przedstawionych dokumentów. Podczas wykonywania czynności nadzorczych w sprawach indywidualnych przez służbę nadzoru ministra sprawiedliwości (do dnia 27 marca 2012 r.) wielokrotnie uzyskiwano informacje o ingerowaniu przez sędziów komisarzy w działalność syndyków masy upadłości, co przejawiało się m.in. w nakazywaniu uzyskiwania zgody sędziego na wykonywanie określonych czynności, prostowaniu sprawozdań rachunkowych, oddalaniu wniosków syndyka o wyrażenie zgody na dokonanie określonych czynności, udzielaniu upomnień syndykom lub nakładaniu na nich grzywien. Stwierdzano również przypadki odwoływania syndyków w sytuacjach nienależytego wykonywania przez nich obowiązków.
W zakresie zawartej natomiast w interpelacji prośby o objęcie nadzorem przez ministra sprawiedliwości postępowania upadłościowego zakładów Mazovia w Tomaszowie Mazowieckim wyjaśniam, że od dnia 28 marca 2012 r. zakres nadzoru ministra sprawiedliwości nad sądami został znacznie ograniczony w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 203, poz. 1192). Obecnie badanie toku postępowania w poszczególnych sprawach należy do uprawnień prezesa sądu, a nie ministra sprawiedliwości (art. 37b § 1 pkt 1 i 41b § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w brzmieniu nadanym wyżej wymienioną ustawą). Wobec powyższego nie jest możliwe spełnienie powyższej prośby.

2016-02-08
Czyste powietrze to priorytet

O tym jak ważna jest czystość powietrza nikogo nie trzeba przekonywać. Władze samorządowe również zdają sobie z tego doskonale sprawę i podejmują w tym kierunku działania. W poniedziałek 25 stycznia odbyło się w tej sprawie spotkanie w Urzędzie Miasta w Tomaszowie.

2016-01-18
Podsumowanie roku 2015!

 

Tak wyglądał rok 2015 w Tomaszowie Mazowieckim.

2016-01-14
Wojewoda Zbigniew Rau z wizytą w Tomaszowie

Zbigniew Rau, nowy wojewoda łódzki wybrał Tomaszów na miejsce swojej pierwszej wizyty. W środę wojewoda odwiedził Urząd Miasta oraz Starostwo Powiatowe.

PIS

Lech Kaczyński

KPPIS

Janusz Wojciechowski

Copyright © 2018 Marcin Witko - Prezydent Miasta Tomaszowa Mazowieckiego - Wszelkie prawa zastrzeżone
Realizacja: Dianthus
Dokument wydrukowany ze strony: www.witkomarcin.pl/aktualnosci/odpowiedz-w-sprawie-nadzoru-nad-czynnosciami-syndykow-i-sedziow-komisarzy-w-postepowaniach-upadlosci/94